การจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้เกม

มาตรฐาน

ในการปฏิรูปการเรียนรู้นั้น  ผู้สอนเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการจัดการเรียนการสอนอย่างหลากหลายให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้   มีความรู้   ความเข้าใจในเรื่องที่เรียน   และมีความเชื่อว่าผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้หมดทุกคนตามประสบการณ์และสิ่งแวดล้อมของแต่ละบุคคลนักการศึกษา  โฮวาร์ด  การ์ดเนอร์ (http://images.somnuck.multiply.com/attachment10/ STXWKAOKCGWAACT RUOL/%EO….)   ได้กล่าวว่า   ทุกคนมีความสามารถที่หลากหลาย   (Multiple intelligences)  ใน 8 ด้าน คือ   ด้านภาษา   ด้านการใช้เหตุผล   ด้านมิติพันธ์   ด้านร่างกาย   ด้านการเคลื่อนไหว   ด้านดนตรี   ด้านมนุษยสัมพันธ์  ด้านความเข้าใจในตนเอง   และด้านความเข้าใจในธรรมชาติ  ดังนั้น  ในการจัดการเรียนการสอน  ต้องยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ  สามารถเรียนรู้ได้ตามความแตกต่างของบุคคล

เทคนิคการสอนโดยใช้เกม

การจัดการเรียนการสอนโดยใช้เกมให้มีประสิทธิภาพ  ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด  คือ

1.  การเลือกและนำเสนอเกม ผู้สอนต้องสร้างขึ้นให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของเนื้อหาสาระของการสอน  ถ้านำเกมของผู้อื่นที่สร้าง  ต้องนำมาปรับ  ดัดแปลงให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์ซึ่งเกมการศึกษามี 3 ประเภท  คือ

1.1  เกมแบบไม่มีการแข่งขัน  เช่น  เกมการสื่อสาร  เกมการตอบคำถาม เป็นต้น

1.2  เกมแบบแข่งขัน  มีผู้แพ้  ผู้ชนะ  เกมส่วนใหญ่จะเป็นเกมแบบนี้เพราะการแข่งขันช่วยให้การเล่นเพิ่มความสนุกสนาน

1.3  เกมจำลองสถานการณ์  เป็นเกมที่จำลองความเป็นจริง  สถานการณ์จริง เกมแบบนี้มี 2 ลักษณะ  คือ

1.3.1  การจำลองความเป็นจริงลงมาเล่นในกระดานหรือบอร์ด  เช่น  เกมเศรษฐี  เกมมลภาวะ  เกมแก้ปัญหาความขัดแย้ง  เป็นต้น

1.3.2  การจำลองสถานการณ์และบทบาทให้เหมือนความเป็นจริง    โดยผู้เล่นจะต้องลงไปเล่นจริง

สุชาติ แสนพิช (http://researchers:in.th/block/Seampich/127) กล่าวว่า                    รูปแบบเกม               ที่จะนำมาใช้ต้องคำนึงถึงจุดประสงค์การเรียนรู้เป็นหลัก  ดังนี้

1.  ความจำ ความคงทนในการจำชุดของเนื้อหา เช่น เกมแบบฝึกหัด  เกม Puzzle เป็นต้น

2.  ทักษะการกระทำ   มีเรื่องของสถานการณ์และการกระทำ  การเลียนแบบ  เป็นเกมแบบ Simulation  ต่าง ๆ  เช่น เกมยิง  เกมขับรถ  เป็นต้น

3.  ประยุกต์ความคิดรวบยอดและกฎข้อบังคับต่าง ๆ     และขั้นตอนวิธีการในการปฏิบัติ  มีเงื่อนไขในการกระทำ  เช่น  เกมกีฬา, Action

4.  การตัดสินใจ การแก้ปัญหา เกมแบบเป็นเรื่องราว สามารถแสดงผลการกระทำได้ทันที (Real Time)  เช่น  เกมวางแผน  เกมผจญภัย  เกมเล่าเรื่องราวแล้วให้เลือก

5.  การอยู่ร่วมกับสังคม   เช่น   เกมเกี่ยวกับการสื่อสาร   เกมเล่าเรื่องแล้วให้เลือก  เกมวางแผน

จึงสรุปได้ว่า  การสอนโดยใช้เกมต้องเลือกใช้เกมหรือสร้างเกมให้สอดคล้องกับจุดประสงค์ของการสอน  เพื่อฝึกฝนทักษะ  เพื่อเรียนรู้เนื้อหาสาระ  หรือเพื่อเรียนรู้ความจริงของสถานการณ์  ผู้สอนต้องสังเกตให้ชัดเจนก่อนสร้างเกม  หรือก่อนเลือกเกมผู้อื่นมาปรับใช้

2.  การชี้แจงวิธีการเล่นและกติกาการเล่น  ผู้สอนควรจัดลำดับขั้นตอนและให้รายละเอียดที่ชัดเจน  กติกาการเล่นเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการเล่นเกม  เพราะกติกานี้จะตั้งขึ้นเพื่อควบคุมให้การเล่นเป็นไปตามวัตถุประสงค์  และดูแลให้ผู้เล่นปฏิบัติตามกติกาของการเล่นอย่างเคร่งครัด

3.  การเล่นเกม  ก่อนการเล่น ผู้สอนควรจัดสถานที่ของการเล่นให้อยู่ในสภาพที่เอื้อ                      ต่อการเล่น   การเล่นควรเป็นไปตามลำดับขั้นตอน  และต้องคอยควบคุมเวลาในการเล่นขณะกำลังเล่น ผู้สอนควรติดตามสังเกตพฤติกรรมการเล่นของผู้เรียนอย่างใกล้ชิด  และควรบันทึกข้อมูล                 ที่จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน  เพื่อนำไปใช้ในการอภิปรายหลังการเล่น

4.  การอภิปรายหลังการเล่น  ขั้นตอนนี้มีความสำคัญมาก  หากขาดขั้นตอนนี้การเล่นเกมก็คงไม่ใช่วิธีสอน  การอภิปรายหลังการเล่นเกมควรมุ่งประเด็นไปตามจุดประสงค์ของการสอนเพื่ออะไร  ซึ่งอาจแบ่งการอภิปรายผลหลังการเล่นเกมตามจุดประสงค์ของการเล่นเกมได้  ดังนี้

1.  เพื่อฝึกฝนเทคนิคหรือทักษะต่าง ๆ  ที่ต้องการให้ผู้เรียน  การอภิปรายควรมุ่งไปที่ทักษะนั้นว่า  ผู้เรียนได้พัฒนาทักษะนั้นเพียงใด  ประสบความสำเร็จตามต้องการหรือไม่  และจะมีวิธีใดที่จะช่วยให้ประสบความสำเร็จมากขึ้น

2.  เพื่อเรียนรู้เนื้อหาสาระจากเกม    ควรอภิปรายในประเด็นที่ว่า    ผู้เรียนมีความเข้าใจในเนื้อหาสาระนั้นอย่างไร  ได้ความเข้าใจมาจากเล่นเกมตรงส่วนใด

3.  เพื่อเรียนรู้ความเป็นจริงของสถานการณ์ต่าง ๆ        ควรอภิปรายในประเด็นว่า  ผู้เรียนได้เรียนรู้ความจริงอะไรบ้าง  การเรียนรู้นั้นได้มาจากไหน อย่างไร  ผู้เรียนได้ตัดสินใจอะไรบ้าง  ทำไมจึงตัดสินใจเช่นนั้น  และการตัดสินใจให้ผลอย่างไร  ผลนั้นบอกความจริงอะไร  ผู้เรียนมีข้อสรุปอย่างไร  เพราะอะไรจึงสรุปอย่างนั้น  เป็นต้น

จึงกล่าวได้ว่า  จุดประสงค์การเรียนรู้ที่ต่างกัน  เกมที่ใช้ก็จะแตกต่างกันไปด้วย  ดังนั้นการเลือกใช้และพัฒนาเกม   จึงควรคำนึงถึงจุดประสงค์การเรียนรู้ควบคู่ไปกับรูปแบบเกมที่เหมาะสม    เพื่อให้ผู้เรียนรู้สึกสนุกไปพร้อมกับการเกิดการเรียนรู้

คณาภรณ์  รัศมีมารีย์  กล่าวว่า  การเรียนการสอนโดยใช้เกมนี้ต้องมีบทบาทของผู้สอน  ผู้เรียน  บรรยากาศการเรียนการสอน  และสื่อ  ดังนี้

 

การเตรียมบทบาทของผู้สอน

1.  ก่อนการใช้กิจกรรมเกม

1.1  ผู้สอนเตรียมเอกสารความรู้เกี่ยวกับเรื่องที่จะสอน

1.2  ผู้สอนศึกษาเกี่ยวกับวิธีการเล่นเกม

1.3  ผู้สอนเตรียมอุปกรณ์ต่าง ๆ  เท่ากับจำนวนนักศึกษา

2.  ระหว่างการเล่น

2.1  ผู้สอนแจกเอกสารความรู้และเกม

2.2  ผู้สอนอธิบายกติกา  และวิธีเล่นแก่ผู้เรียน

2.3  ให้กลุ่มผู้เรียนเล่นเกมในเวลาที่กำหนด

3.  หลังการใช้กิจกรรมเกม

3.1  ผู้สอนและนักศึกษาร่วมกันสรุปเนื้อหาความรู้ที่ได้จากการเล่นเกม

3.2  ผู้สอนประเมินตนเองในการใช้เทคนิคเกม

การเตรียมบทบาทของผู้เรียน

1.  ผู้สอนแบ่งกลุ่มของผู้เรียนให้สอดคล้องกับเกม

2.  ผู้เรียนศึกษาเอกสารความรู้เกี่ยวกับเรื่องที่จะเรียน

3.  ผู้เรียนศึกษากติกาและวิธีการเล่นเกม

4.  ผู้เรียนร่วมกันอภิปรายและสรุปเนื้อหาความรู้ที่ได้จากการเล่นเกม

บรรยากาศการเรียนการสอน

1.  สถานที่ที่ใช้เล่นเกม  ควรเป็นห้องที่สามารถจัดนักศึกษานั่งเป็นกลุ่มได้

2.  การเรียนเน้นนักศึกษาเป็นศูนย์กลาง  โดยผู้สอนเป็นเพียงผู้ชี้แนะ นิสิต นักศึกษาศึกษาเอกสารความรู้และเล่นเกม

3.  ในขณะเล่นเกมเพื่อเป็นการผ่อนคลาย  อาจเปิดเพลงเบา ๆ ได้

สื่อการเรียนรู้

1.  เอกสารความรู้เกี่ยวกับเรื่องที่สอน (ใบงาน)

2.  อุปกรณ์เกี่ยวกับเกม  กติกา  และวิธีเล่น

จึงกล่าวได้ว่า  รูปแบบการจัดการเรียนการสอนโดยใช้เกม  เป็นวิธีการสอนที่ช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด  ช่วยให้บทเรียนน่าสนใจ  และจูงใจผู้เรียนให้สนใจเรียนรู้เพิ่มขึ้น  เกมอาจจำแนกเป็นเกมที่มีวัสดุประกอบ  เช่น เกมไพ่  เกมบิงโก  เกมอักษรไขว้  เกมกระดานต่าง ๆ  เป็นต้น  และเกมที่ไม่มีวัสดุประกอบ  เช่น เกมทายปัญหา  เกมใบ้คำ  เกมสถานการณ์จำลอง  เป็นต้น  ผู้สอนจึงควรเลือกเกมมาใช้ให้สอดคล้องกับเนื้อหาสาระที่สอน  จุดประสงค์และวัยของผู้เรียน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s